مقایسه ی فنی، کاربردی و مبتنی بر منطق مصرف انرژی
در بسیاری از کارخانهها، کارگاهها، سولهها و فضاهای صنعتی، انتخاب سیستم گرمایشی همچنان بر اساس عادتهای قدیمی انجام میشود. اصطلاحاتی مانند «بخاری صنعتی» یا «بخاری کارگاهی» سالهاست در بازار رایج هستند و هنوز هم بسیاری از مدیران تاسیسات، بدون بررسی فنی، از همان گزینههای سنتی استفاده میکنند.
در مقابل، بخاری تابشی گازی گرماتاب بهعنوان یک نسل متفاوت از سیستمهای گرمایشی صنعتی، رویکرد کاملاً دیگری به مسئله گرمایش دارد.در ایران بسیاری از کارشناسان رشته تاسیسات بخاری تابشی گاری را با برند گرماتاب میشناسند.
این مقاله با هدف روشنکردن تفاوت واقعی این دو سیستم نوشته شده؛ نه از زاویه تبلیغ، بلکه از دید فیزیک گرما، مصرف انرژی، عملکرد در فضاهای بزرگ و منطق مهندسی.
بخاری صنعتی یا کارگاهی دقیقاً چیست؟
آنچه در بازار ایران با عنوان « بخاری صنعتی » یا «بخاری کارگاهی» شناخته میشود، معمولاً یکی از این موارد است :
- بخاریهای گازی ایستاده بزرگ
- هیترهای هوای گرم گازی یا گازوئیلی
- بخاریهای فندار با مشعل مستقیم
ویژگی مشترک همه این سیستمها این است که:
گرما را ابتدا به هوا منتقل میکنند و سپس هوا را در فضا به گردش درمیآورند.
در این روش، کل حجم هوای داخل فضا باید گرم شود تا افراد احساس گرما کنند.
منطق گرمایش در بخاریهای صنعتی سنتی
گرمایش همرفتی(Convective Heating) اساس کار بخاریهای صنعتی یا کارگاهی است. یعنی:
- هوا در مجاورت شعله یا مبدل گرم میشود.
- هوای گرم سبکتر شده و به سمت بالا حرکت میکند.
- هوای سرد جای آن را میگیرد.
- این چرخه ادامه پیدا میکند.
در فضاهای کوچک، این روش قابل قبول است؛ اما در سولهها و سالنهای با سقف بلند، مشکل اصلی از همینجا شروع میشود.
مشکل اصلی بخاری صنعتی در فضاهای بزرگ
در کارگاهها و سولهها:
- ارتفاع سقف زیاد است
- دربها دائماً باز و بسته میشوند
- تبادل هوا بالاست
نتیجه استفاده از سیستم های قدیمی مانند بخاری کارگاهی یا صنعتی چیست؟
- هوای گرم در بالا و زیر سقف سالن جمع میشود.
- ناحیه کاری انسان در پایین سرد میماند.
- مصرف سوخت افزایش مییابد.
- اختلاف دمای عمودی شدید ایجاد میشود.
در عمل، بخش زیادی از انرژی صرف گرمکردن فضایی میشود که هیچ استفادهای از آن نمیشود.
بخاری تابشی گازی گرماتاب چگونه کار میکند؟
بخاری تابشی گازی گرماتاب بر اساس گرمایش تابشی (Radiant Heating) عمل میکند؛ درست شبیه خورشید.
در این سیستم:
- گاز در داخل لوله یا سطح تابشی میسوزد
- امواج مادون قرمز تولید میشود
- این امواج مستقیماً به افراد، ماشینآلات و کف میتابند
- گرما بدون واسطه هوا منتقل میشود
به بیان ساده:
گرماتاب هوا را گرم نمیکند، محیط را گرم میکند.
تفاوت بنیادی بخاری صنعتی با بخاری تابشی: هوا در برابر سطح
| معیار | بخاری صنعتی/کارگاهی | بخاری تابشی گازی گرماتاب |
| نوع انتقال حرارت | همرفتی | تابشی |
| وابستگی به حجم هوا | زیاد | بسیار کم |
| تأثیر ارتفاع سقف | شدید | ناچیز |
| زمان احساس گرما | طولانی | سریع |
| اتلاف از سقف | بالا | بسیار کم |
این تفاوت، یک تفاوت ظاهری نیست؛ تفاوت فلسفه گرمایش است.
مصرف انرژی: عددها چه میگویند؟
در بخاریهای صنعتی:
- ابتدا باید کل هوای سالن گرم شود.
- هر بار باز شدن درب، انرژی از دست میرود.
- برای جبران، مشعل با توان بالا کار میکند.
در گرماتاب:
- فقط ناحیه مورد نیاز گرم میشود.
- باز شدن درب تأثیر حداقلی دارد.
- نیاز به پیشگرمایش کل فضا وجود ندارد.
به همین دلیل، در بسیاری از پروژههای واقعی:
- مصرف گاز گرماتاب کمتر از بخاری صنعتی است
- با وجود توان اسمی مشابه یا حتی بالاتر
برای بررسی بیتر در خصوص میزان مصرف انرژی، به صفحه میزان مصرف گاز گرماتاب مراجعه نمایید.
یکنواختی گرما و آسایش حرارتی
یکی از مشکلات رایج بخاریهای کارگاهی:
- گرمای زیاد نزدیک بخاری
- سرمای محسوس در نقاط دورتر
- جمع شدن پرسنل کنار بخاری و درنتیجه کاهش بهره وری نیروی انسانی
این مسئله باعث:
- نارضایتی صاحبان صنایع و مدیران
- افت بهرهوری
- جابجایی مداوم تجهیزات گرمایشی
در مقابل، گرماتاب:
- گرما را بهصورت یکنواخت پخش میکند.
- نقاط سرد و گرم شدید ایجاد نمیکند.
- دمای مؤثر در سطح کار ثابتتر است.
ایمنی و نگهداری
بخاریهای صنعتی سنتی معمولاً:
- دارای شعله باز یا نیمهباز هستند.
- در سطح زمین نصب میشوند.
- در معرض ضربه، گردوغبار و رطوبتاند.
- فضای فیزیکی اشغال میکنند.
اما گرماتاب:
- در ارتفاع نصب میشود.
- تماس مستقیم با پرسنل ندارد.
- فضای کاری را اشغال نمیکند.
- نگهداری سادهتری دارد .
- کلیه دستگاهای تولیدی برند گرماتاب دارای نشان ملی استاندارد ایران است.
این موضوع در کارگاههای شلوغ و صنعتی یک مزیت جدی محسوب میشود.برای آشنایی با قطعات اصلی گرماتاب به صفحه مربوطه در این سایت مراجعه نمایید.
چرا هنوز بخاری صنعتی استفاده میشود؟
پاسخ ساده است:
- عادت
- قیمت اولیه پایینتر
- شناخت ناکافی از گرمایش تابشی
اما اگر هزینه واقعی بررسی شود:
- مصرف سوخت
- تعمیرات
- افت راندمان
- نارضایتی نیروی انسانی
در بسیاری از موارد، بخاری صنعتی در بلندمدت گرانتر تمام میشود.
جمعبندی نهایی
بخاری صنعتی یا کارگاهی و بخاری تابشی گازی گرماتاب، فقط دو نام متفاوت نیستند؛ آنها دو نگاه کاملاً متفاوت به مسئله گرمایشاند.
- بخاری صنعتی تلاش میکند هوا را گرم کند.
- گرماتاب تلاش میکند انسان و محیط کار را گرم کند.
در فضاهای بزرگ، مرتفع و پررفتوآمد، گرمایش تابشی نه یک انتخاب لوکس، بلکه یک راهحل منطقی و مهندسیشده است.در ایران هزاران سوله صنعتی و ورزشی، سالنهای گلخانه و تعمیرگاه های خودرو و بسیاری از فضاهای باز و نیمه باز رستوران و ویلا با بخاری تابشی گازی با برند گرماتاب تجهیز گردیده است.
بدون نظر