مقدمه
تجربه کشورهای صنعتی در استفاده از سیستمهای گرمایش تابشی نشان میدهد که انتخاب یک بخاری تابشی مناسب تنها بر اساس توان حرارتی دستگاه انجام نمیشود. در پروژههای بزرگ مانند سالنهای صنعتی، ساختمانهای تجاری و مراکز آموزشی، طراحی سیستم گرمایشی باید مجموعهای از عوامل شامل نوع کاربری، ارتفاع نصب، نحوه توزیع گرما، سیستم کنترل، ایمنی الکتریکی و شرایط بهرهبرداری را در نظر بگیرد.
تولیدکنندگان معتبر سیستمهای گرمایش تابشی در دنیا، بخاریهای مادون قرمز برقی را به عنوان یک سیستم گرمایش مستقیم و هدفمند معرفی میکنند؛ به این معنی که انرژی الکتریکی ابتدا به تابش مادون قرمز تبدیل شده و سپس این انرژی به سطوح، تجهیزات و افراد موجود در محدوده تابش منتقل میشود. در این روش، برخلاف سیستمهای هوای گرم، تمام حجم هوا نیازمند گرم شدن نیست و گرمایش در محل استفاده اتفاق میافتد.
۱- اصل اول طراحی: گرمایش افراد و سطوح، نه فقط هوای کلاس
یکی از مهمترین تفاوتهای بخاری تابشی برقی با سیستمهای گرمایشی سنتی، نحوه انتقال انرژی است. در سیستمهای معمولی مانند هیترهای هوای گرم، ابتدا هوا گرم میشود و سپس گرمای هوا به افراد منتقل میشود. این روش در فضاهایی که:
- درب زیاد باز و بسته میشود،
- ارتفاع سقف زیاد است،
- گردش هوا وجود دارد،
میتواند باعث افزایش تلفات حرارتی شود. در مقابل، هیتر تابشی برقی انرژی حرارتی را مستقیماً به سطوح و افراد منتقل میکند.
برای مدارس، این موضوع اهمیت دارد زیرا:
- کلاسها معمولاً در ساعات مشخص استفاده میشوند.
- همه فضاهای مدرسه همیشه نیازمند گرمایش نیستند.
- امکان کنترل مستقل هر کلاس وجود دارد.
۲- گرمایش منطقهای؛ یک اصل مهم برای مدارس
یکی از مفاهیم کلیدی در طراحی سیستمهای تابشی مدرن، Zone Heating یا گرمایش منطقهای است.
در یک مدرسه، تمام فضاها شرایط یکسانی ندارند:
| فضا | نیاز گرمایشی |
| کلاس درس | زیاد در ساعات آموزشی |
| راهرو | کمتر |
| انبار | محدود |
| دفتر اداری | متفاوت |
| سالن اجتماعات | وابسته به زمان استفاده |
بنابراین یک سیستم مناسب باید امکان کنترل مستقل هر بخش را فراهم کند.
مزیت این روش:
- جلوگیری از مصرف انرژی در فضاهای بدون استفاده
- افزایش آسایش حرارتی
- کنترل بهتر هزینههای انرژی
تولیدکنندگان سیستمهای تابشی صنعتی نیز روی قابلیت کنترل منطقهای به عنوان یکی از مزایای اصلی این فناوری تأکید دارند.
۳- انتخاب توان بخاری برقی تابشی؛ بزرگتر همیشه بهتر نیست
یکی از اشتباهات رایج در پروژههای گرمایشی، انتخاب دستگاه با توان بیش از نیاز واقعی است.توان بخاری برقی تابشی مدارس باید بر اساس پارامترهای زیر تعیین شود:
مساحت کلاس
کلاسهای کوچک و بزرگ نیاز حرارتی متفاوتی دارند.
ارتفاع سقف
ارتفاع نصب یکی از مهمترین عوامل انتخاب بخاری تابشی است.یک بخاری تابشی برقی دیواری مناسب برای ارتفاع ۲.۵ متر ممکن است برای سالن با ارتفاع ۶ متر مناسب نباشد.
در کاتالوگهای فنی تولیدکنندگان جهانی نیز برای مدلهای مختلف، حداقل ارتفاع نصب مشخص میشود؛ به عنوان نمونه، برخی مدلهای صنعتی شرکت آلمانی Schwank بسته به مدل و توان، محدودههای مختلف ارتفاع نصب دارند.
شرایط اقلیمی
یک کلاس درس در مناطق سردسیر کشور نیاز حرارتی بیشتری نسبت به یک کلاس در منطقه معتدل دارد.
عوامل مؤثر:
- دمای طرح زمستانی منطقه
- کیفیت عایق ساختمان
- تعداد پنجرهها
- جهت قرارگیری کلاس
تعداد دانشآموزان
حضور افراد خود باعث تولید گرما میشود، بنابراین ظرفیت گرمایشی باید با توجه به تعداد نفرات نیز بررسی شود.
۴- محل نصب و زاویه تابش هیتر تابشی
نصب صحیح بخاری تابشی به اندازه انتخاب دستگاه اهمیت دارد.
اصول کلی نصب:
- نصب سقفی
در بسیاری از کلاسها، بخاری برقی تابشی سقفی باعث توزیع بهتر تابش میشود. مزایای نصب سقفی به شرح زیر است.
- عدم اشغال فضای کلاس
- کاهش دسترسی مستقیم دانشآموزان
- توزیع بهتر گرما
- نصب دیواری
در برخی شرایط مانند کلاسهای کوچک یا فضاهای خاص، نصب دیواری نیز امکانپذیر است اما باید موارد زیر رعایت شود:
- ارتفاع نصب مناسب باشد.
- مسیر تابش به سمت محل حضور افراد باشد.
- فاصله ایمن از پرده و تجهیزات رعایت شود.
۵- سیستم کنترل؛ بخش جدانشدنی بخاری تابشی مدارس
یک سیستم گرمایشی حرفه ای نباید فقط یک دستگاه روشن و خاموش باشد. تجهیزات پیشنهادی برای مدارس شامل موارد زیر میباشد.
- ترموستات محیطی برای حفظ دمای مناسب کلاس.
- تایمر زمانی برای جلوگیری از روشن ماندن دستگاه خارج از ساعات مدرسه.
- کنترل مرکزی در مدارس بزرگ میتوان کنترل چندین کلاس را از یک نقطه مدیریت کرد.
مزایای کنترل هوشمند:
- کاهش مصرف انرژی
- افزایش عمر دستگاه
- جلوگیری از استفاده نادرست
۶- الزامات ایمنی طراحی محصول برای مدارس
بر اساس تجربه تولیدکنندگان معتبر، بخاری مورد استفاده در محیطهای آموزشی باید علاوه بر راندمان، برای محیط پرتردد طراحی شده باشد.مهمترین موارد به شرح زیر میباشد.
- شبکه محافظ المنت
وجود حفاظ مناسب اهمیت زیادی دارد، زیرا محیط مدرسه با حضور کودکان و نوجوانان همراه است.
- حفاظت حرارتی
دستگاه باید در برابر افزایش غیرعادی دما دارای سیستم حفاظتی باشد.
- حفاظت الکتریکی
موارد ضروری:
- اتصال ارت
- عایقبندی مناسب
- کابل مقاوم در برابر حرارت
- ترمینالهای ایمن
- مقاومت مکانیکی
بدنه باید در برابر موارد زیر مقاومت کافی داشته باشد.
- ضربههای احتمالی
- عملیات نظافت
- لرزش
۷- نگهداری و سرویس دورهای
یکی از مزایای بخاریهای تابشی برقی، نداشتن قطعات متحرک زیاد است. برخی تولیدکنندگان نیز به همین موضوع به عنوان یکی از مزایای کاهش نیاز به نگهداری اشاره میکنند. برای تعمیرات بخاری برقی تابشی باید از مراکز خدمات معتبر استفاده نمود.
با این حال، برای مدارس بازدید دورهای ضروری است:
قبل از شروع فصل سرما:
- بررسی کابل و دوشاخه
- کنترل سلامت پریز
- بررسی پایهها و اتصالات
- تمیز کردن سطح بازتابدهنده
- تست سیستم حفاظتی
۸- ویژگیهای پیشنهادی برای بخاری تابشی مخصوص مدارس ایران
با توجه به شرایط مدارس کشور، یک بخاری تابشی مناسب مدارس باید دارای ویژگیهای زیر باشد:
| ویژگی | اهمیت |
| بدون شعله و احتراق | کاهش خطرات ناشی از سوخت |
| حفاظ المنت مقاوم | جلوگیری از تماس مستقیم |
| قطعکن حرارتی | افزایش ایمنی |
| اتصال ارت | کاهش خطر برقگرفتگی |
| کنترل دما | افزایش آسایش |
| تایمر خاموشی | جلوگیری از روشن ماندن ناخواسته |
| بدنه مقاوم | مناسب محیط آموزشی |
| دفترچه نصب کامل | کاهش خطای اجرا |
در ایران بخاری تابشی با برندهای مختلف توسط شرکتهای مختلف تولید و عرضه میشود. یکی از این موارد برند شناخته شده بخاری برقی لوکستای میباشد.
نتیجهگیری
تجربه جهانی نشان میدهد که بخاری برقی تابشی زمانی میتواند یک راهکار مناسب برای مدارس باشد که به عنوان یک سیستم گرمایشی مهندسیشده دیده شود، نه صرفاً یک وسیله برقی. انتخاب توان مناسب، نصب اصولی، کنترل هوشمند، رعایت فاصلههای ایمنی، طراحی مقاوم و آموزش کاربران، مجموعه عواملی هستند که ایمنی و کارایی این سیستم را تضمین میکنند. بنابراین در پروژههای تجهیز مدارس، توجه همزمان به کیفیت محصول، استانداردهای ساخت، الزامات برق ساختمان و دستورالعمل بهرهبرداری ضروری است. برای اخذ اطلاعات تکمیلی و یا اخذ قیمت بخاری تابشی برقی میتوانید با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
بدون دیدگاه