جهت طراحی و اجرای سیستم مه پاش در گلخانه با کارشناسان ما به شماره 09124884905 در ارتباط باشید.
امروزه کنترل دما و رطوبت یکی از مهمترین عوامل موفقیت در تولید محصولات گلخانهای محسوب میشود. با افزایش قیمت زمین، آب و انرژی، بسیاری از تولیدکنندگان به سمت کشت گلخانهای حرکت کردهاند تا بتوانند راندمان تولید را افزایش دهند. در این میان، استفاده از سیستم مه پاش گلخانه به عنوان یکی از موثرترین روشهای کنترل شرایط محیطی شناخته میشود.
سیستم مه پاش علاوه بر کاهش دمای محیط، امکان تامین رطوبت مورد نیاز گیاهان را فراهم نموده و شرایط ایدهآلی را برای رشد محصولات گلخانهای ایجاد میکند.
چرا گلخانه به مه پاش نیاز دارد؟
در فصل تابستان دمای داخل گلخانه میتواند به بیش از ۴۵ درجه سانتیگراد برسد. در چنین شرایطی:
- رشد گیاه کاهش مییابد.
- گرده افشانی مختل میشود.
- مصرف آب گیاه افزایش مییابد.
- گلها و میوهها آسیب میبینند.
- کیفیت محصول کاهش پیدا میکند.
سیستم مه پاش با تولید ذرات بسیار ریز آب و تبخیر آنها در هوا، گرمای محیط را جذب نموده و باعث کاهش محسوس دمای گلخانه میشود.
مه پاش گلخانه چگونه کار میکند؟
در سیستم مه پاش، آب توسط پمپ مه پاش با فشار بالا به سمت نازل مه پاش هدایت میشود.
آب پس از خروج از نازل به قطراتی در حدود ۲۰ تا ۳۰ میکرون تبدیل شده و در فضای گلخانه پخش میگردد.
تبخیر این قطرات باعث:
- کاهش دمای محیط
- افزایش رطوبت نسبی
- کاهش تنش آبی گیاهان
میشود.
بهترین فشار برای مه پاش گلخانه
یکی از اشتباهات رایج این است که تصور میشود هرچه فشار بیشتر باشد، سیستم بهتر کار میکند.
در واقع فشار مناسب باید متناسب با نوع نازل انتخاب گردد.
به طور معمول:
- فشار کمتر از ۴۰ بار: مناسب مه پاشهای ساده
- فشار ۷۰ تا ۱۱۰ بار: مناسب اغلب گلخانهها
- فشار بالاتر از ۱۵۰ بار: مناسب پروژههای صنعتی بزرگ
در بسیاری از گلخانههای مدرن، سیستمهای ۷۰ تا ۱۱۰ بار بهترین راندمان را دارند.
بهترین نازل برای گلخانه چیست؟
انتخاب نازل تاثیر مستقیمی بر عملکرد سیستم دارد.
در گلخانهها معمولاً از نازلهای ۲۰ میکرون استفاده میشود زیرا:
- قطرات سریعتر تبخیر میشوند.
- برگ گیاه خیس نمیشود.
- احتمال بیماری قارچی کاهش مییابد.
- توزیع رطوبت یکنواختتر خواهد بود.
فاصله مناسب نازلها در گلخانه
یکی از متداولترین اشتباهات، نصب نازلها با فاصله نامناسب است.
به طور معمول:
- گلخانههای کوتاه: ۱.۵ تا ۲ متر
- گلخانههای متوسط: ۲ تا ۲.۵ متر
- گلخانههای مرتفع: ۲.۵ تا ۳ متر
فاصله دقیق به ارتفاع نصب، نوع نازل و نوع محصول بستگی دارد.
مه پاش گلخانه چند درجه دما را کاهش میدهد؟
بسته به شرایط آب و هوایی منطقه، سیستم مه پاش میتواند:
- در مناطق خشک: ۸ تا ۱۲ درجه
- در مناطق نیمه مرطوب: ۵ تا ۸ درجه
- در مناطق مرطوب: ۳ تا ۵ درجه
دمای محیط را کاهش دهد.
هرچه رطوبت محیط کمتر باشد، راندمان سرمایش افزایش خواهد یافت.
مصرف آب مه پاش گلخانه چقدر است؟
یکی از سوالات مهم بهرهبرداران میزان مصرف آب سیستم است.
برای مثال:
۸۰ نازل ۲۰ میکرون
با مصرف متوسط ۰.۰۷ لیتر در دقیقه برای هر نازل:
۸۰ × ۰.۰۷ = ۵.۶ لیتر در دقیقه
مصرف آب ساعتی:
۳۳۶ لیتر در ساعت
مصرف روزانه (۱۰ ساعت کارکرد):
۳۳۶۰ لیتر در روز
به همین دلیل طراحی صحیح سیستم اهمیت زیادی دارد.
مه پاش بهتر است یا پد سلولزی؟
این سوال یکی از پرجستجوترین موضوعات حوزه گلخانه است.
مزایای مه پاش
- هزینه اولیه کمتر
- نصب آسان
- قابلیت توسعه
- کنترل همزمان دما و رطوبت
مزایای پد سلولزی
- سرمایش یکنواختتر
- راندمان بالا در مناطق خشک
بهترین راهکار
در بسیاری از گلخانههای صنعتی از ترکیب پد سلولزی کولر و مه پاش گلخانه استفاده میشود.
اشتباهات رایج در اجرای مه پاش گلخانه
خیس شدن برگ گیاه
این مشکل معمولاً ناشی از:
- انتخاب نازل نامناسب
- فشار کم
- جانمایی اشتباه نازلها
است.
خیس شدن کف گلخانه
اگر قطرات قبل از تبخیر به زمین برسند، کف سالن خیس خواهد شد.
- استفاده از آب بدون فیلتراسیون
یکی از مهمترین دلایل خرابی نازلها، وجود املاح و ذرات معلق در آب است.
انتخاب پمپ کوچک
بسیاری از بهرهبرداران صرفاً بر اساس فشار پمپ تصمیم میگیرند در حالی که دبی پمپ اهمیت بیشتری دارد.
- عدم استفاده از تابلو برق اتوماتیک
عدم کنترل دما و رطوبت میتواند موجب مصرف بیش از حد آب و ایجاد بیماریهای گیاهی شود.
محاسبه نمونه پمپ برای یک گلخانه ۱۰۰۰ متری
فرض کنیم گلخانهای با مشخصات زیر داشته باشیم:
- طول: ۵۰ متر
- عرض: ۲۰ متر
- مساحت: ۱۰۰۰ متر مربع
در چنین گلخانهای معمولاً ۷۰ تا ۹۰ نازل ۲۰ میکرون مورد استفاده قرار میگیرد.
با فرض استفاده از ۸۰ نازل:
دبی مورد نیاز حدود ۵.۶ لیتر در دقیقه خواهد بود.
در این شرایط استفاده از یک پمپ مه پاش ۱۱ لیتری انتخاب مناسبی خواهد بود زیرا علاوه بر تامین نیاز فعلی، امکان توسعه سیستم در آینده را نیز فراهم مینماید.
نحوه محاسبه تعداد نازل مه پاش در گلخانه
یکی از مهمترین مراحل طراحی سیستم مه پاش گلخانه، تعیین صحیح تعداد نازلها است. انتخاب تعداد کم نازل موجب توزیع نامناسب رطوبت و کاهش راندمان سیستم میشود و انتخاب تعداد بیش از حد نیز علاوه بر افزایش هزینه اولیه، میتواند موجب افزایش بیش از اندازه رطوبت و بروز بیماریهای قارچی گردد.
برخلاف تصور بسیاری از افراد، تعداد نازلها صرفاً بر اساس مساحت گلخانه تعیین نمیشود و عوامل متعددی در این محاسبات نقش دارند.
عوامل موثر در تعیین تعداد نازل مه پاش
- عرض گلخانه
- طول گلخانه
- ارتفاع نصب نازلها
- نوع محصول کشت شده
- میزان رطوبت مورد نیاز گیاه
- ظرفیت پمپ مه پاش
- فشار کاری سیستم
- نوع نازل و اندازه قطرات تولیدی
- وجود یا عدم وجود فنهای سیرکوله
تعیین فاصله نازلها
در اکثر گلخانهها فاصله نازلها روی هر خط لوله بین ۱.۵ تا ۳ متر در نظر گرفته میشود.
به طور معمول:
| ارتفاع نصب | فاصله تقریبی نازل ها |
|---|---|
| ۳ متر | ۱.۵ تا ۲ متر |
| ۴ متر | ۲ تا ۲.۵ متر |
| ۵ تا ۶ متر | ۲.۵ تا ۳ متر |
هرچه ارتفاع نصب بیشتر باشد، میتوان فاصله بین نازلها را افزایش داد.
محاسبه نمونه برای یک گلخانه ۱۰۰۰ متر مربعی
فرض کنیم گلخانهای دارای مشخصات زیر باشد:
- طول: ۵۰ متر
- عرض: ۲۰ متر
- ارتفاع: ۵ متر
در چنین گلخانهای معمولاً سه خط لوله مه پاش در طول سالن اجرا میشود.
اگر فاصله نازلها را ۲ متر در نظر بگیریم:
۵۰ ÷ ۲ = ۲۵ نازل در هر خط
با سه خط لوله:
۲۵ × ۳ = ۷۵ نازل
بنابراین برای این گلخانه حدود ۷۵ عدد نازل ۲۰ میکرون مورد نیاز خواهد بود.
ارتباط تعداد نازل با ظرفیت پمپ
یکی از اشتباهات رایج در اجرای مه پاش گلخانه این است که ابتدا تعداد نازلها انتخاب میشود و سپس پمپ خریداری میشود. در حالی که ظرفیت پمپ و تعداد نازلها باید همزمان محاسبه شوند.
به عنوان مثال اگر هر نازل ۲۰ میکرون حدود ۰.۰۷ لیتر در دقیقه آب مصرف نماید:
۷۵ × ۰.۰۷ = ۵.۲۵ لیتر در دقیقه
در این شرایط استفاده از یک پمپ برتولینی ۱۱ لیتری انتخاب مناسبی خواهد بود زیرا علاوه بر تأمین نیاز فعلی سیستم، ظرفیت کافی برای افت فشار احتمالی و توسعه آینده گلخانه را نیز فراهم میکند.
اشتباه رایج در محاسبه تعداد نازل
بسیاری از مجریان تنها بر اساس مساحت گلخانه تعداد نازل را تعیین میکنند. در حالی که دو گلخانه با مساحت یکسان اما ارتفاع متفاوت، به تعداد نازل کاملاً متفاوتی نیاز خواهند داشت.
به همین دلیل طراحی اصولی سیستم مه پاش باید بر اساس:
- ابعاد واقعی گلخانه
- ارتفاع نصب
- نوع گیاه
- ظرفیت پمپ
- فشار کاری سیستم
انجام شود تا بهترین راندمان سرمایش و رطوبتدهی حاصل گردد.
نقش تابلو برق در عملکرد مه پاش گلخانه
استفاده از تابلو برق مه پاش مجهز به تایمر، سنسور دما و سنسور رطوبت موجب میشود سیستم تنها در زمان مورد نیاز فعال گردد.
مزایای استفاده از تابلو برق اتوماتیک:
- کاهش مصرف آب
- کاهش مصرف برق
- افزایش طول عمر پمپ
- کنترل دقیق رطوبت
- جلوگیری از ایجاد بیماریهای قارچی
جمعبندی
سیستم مه پاش گلخانه یکی از مهمترین تجهیزات کنترل اقلیم در گلخانههای مدرن محسوب میشود. انتخاب صحیح پمپ مه پاش، نازل مه پاش، فیلترهای آب و تابلو برق مه پاش در کنار طراحی اصولی شبکه لولهکشی میتواند موجب افزایش راندمان تولید، کاهش مصرف آب و بهبود کیفیت محصولات گردد. اجرای اصولی سیستم و اجتناب از اشتباهات رایج، نقش تعیینکنندهای در موفقیت پروژه خواهد داشت.
بدون دیدگاه